Dyrektywa Europejska – najważniejsze zagadnienia

Dyrektywa o sygnalistach, jako element systemu prawa, zarówno w aspekcie materialnoprawnym, jak też procesowym.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, stanowi w zakresie europejskiego systemu prawnego akt o przełomowym znaczeniu, aczkolwiek przyjęte w niej rozwiązania nie stanowią zupełnego novum w systemie europejskim prawnym. Dokument ten często w piśmiennictwie prawniczym określany jest skrótowo, jako „dyrektywa o sygnalistach” lub „dyrektywa o ochronie sygnalistów”.

W samej preambule tego aktu wskazano pokrewne regulacje, funkcjonujące już w ramach europejskiego systemu prawnego, co pośrednio dowodzi, że zagadnienie ochrony sygnalistów podlega stopniowej i konsekwentnej ewolucji w kierunku utrwalenia regulacji prawnych w tym zakresie oraz ich upowszechnienia, tak aby objęły wszelkie dziedziny aktywności, zarówno w zakresie instytucji prywatnych, jak też publicznych.

Niezmiernie istotną, nie tylko z teoretycznego, ale z praktycznego punktu widzenia, kwestię stanowi określenie wartości, jakiej ochrona leży u podstaw tych regulacji, ponieważ to ona będzie stanowiła praktyczny punkt odniesienia do wykładni oraz stosowania wdrażanych przepisów.

System ochrony sygnalistów funkcjonuje na wielu płaszczyznach. W literaturze podkreśla się często jego antykorupcyjny charakter lub narzędzie służące zapewnieniu egzekwowania norm prawnych, przy czym to drugie pojęcie wydaje się szersze zakresowo. Zatem dyrektywa o sygnalistach, ma za zadanie ochronę dobra prawnego, jakim jest funkcjonowanie systemu prawa, jako takiego, z dala od zachowań z nim sprzecznych, których najczęstszym i najbardziej widomym przejawem są zachowania korupcyjne.

Dyrektywa o sygnalistach kładzie silny nacisk na kwestię „oddolnego egzekwowania prawa”, przez co ochrona sygnalistów stanowi w jej ujęciu jedną z naczelnych zasad stosowania prawa. Konsekwencję przyjęcia takich priorytetów stanowi konieczność stworzenia systemu dla sygnalistów, który będzie stanowił narzędzie o charakterze powszechnym, w znaczeniu jego dostępności oraz swobody korzystania. Powinien on tak zarządzać zgłoszeniami od sygnalistów, aby stworzony system funkcjonował skutecznie.

Podnosi się, że w odróżnieniu od „tradycyjnych” metod sygnalizowania nieprawidłowości, takich jak zwykła korespondencja pocztowa czy połączenie telefoniczne, nowoczesny system dla sygnalistów powinien przybrać postać narzędzia sieciowego, wykorzystującego nowoczesne formy komunikacji, przy uwzględnieniu postulatów zapewnienia sygnalistom całkowitej anonimowości.

Informatyzacja systemu służącego do zgłaszania nieprawidłowości w firmach lub instytucjach publicznych jest zatem koniecznością. 

Od strony teoretycznej należy więc podkreślić, iż dyrektywa o ochronie sygnalistów tworzy nowy porządek instytucjonalny zarówno w aspekcie materialnoprawnych przyjętych rozwiązań normatywnych, jak też w aspekcie formalnoprawnym, tworząc nowe procedury podejmowania i rozstrzygania sporów.

Należy jednak wskazać również, że dyrektywa o sygnalistach, jakkolwiek nakierowana głównie na ochronę dobra publicznego, stanowić ma również narzędzie do zarządzania ryzykiem wewnętrznym dla wszelkich podmiotów prywatnych, dla których dyrektywa o ochronie sygnalistów stanowić będzie płaszczyznę do zdobywania informacji o wszelkich niekorzystnych zjawiskach zachodzących w ramach jej struktury oraz możliwości rozstrzygania konfliktów z nich wynikających już na wczesnym ich etapie. W tym ujęciu, jako system służący do zgłaszania nieprawidłowości w firmach, dyrektywa o sygnalistach stanowi jednocześnie bardzo istotne narzędzie do właściwego i nowoczesnego zarządzania przedsiębiorstwem.

Inicjatywa 4integrity właśnie na ten aspekt zagadnienia ochrony sygnalistów w sposób szczególny zwraca uwagę. Jesteśmy gotowi dostarczyć, wdrożyć oraz obsługiwać narzędzie w zakresie dyrektywy o sygnalistach, służące przedsiębiorcom oraz podmiotom publicznym do zapewnienia prowadzenia działalności zgodnie z nowymi wymogami, w sposób służący zarówno zapewnieniu ochrony sygnalistów, jak też zapewniający skuteczne zarządzanie procesami wdrożenia i funkcjonowania tych przepisów.

Stworzyliśmy internetowe narzędzie przyjazne przedsiębiorcom oraz podmiotom publicznym, w pełni zapewniające spełnienie surowych reguł dyrektywy o sygnalistach.

Jesteśmy gotowi na podjęcie współpracy oraz zachęcamy do dalszej lektury informacji podawanych na naszej stronie internetowej. Będziemy informowali Państwa o wielu teoretycznych i praktycznych aspektach zagadnienia ochrony sygnalistów, bowiem zdajemy sobie sprawę z obaw, jakie niesie za sobą wdrożenie nowych przepisów.